Vitra.

Dit artikel naar een vriend versturen

Annuleren

• E-mailadres van de ontvanger
• Uw opmerking
• Uw naam
• Uw e-mailadres

E-mail

/ Luis Fernández-Galiano

Ook toen het Design Museum al voor een stilistische ommekeer stond, brachten de tussen1993 en 1994 voltooide gebouwen aanzienlijke schokken teweeg. De productiehal van Álvaro Siza is een puristische kubus van baksteen met monumentale, verticale, lege ruimten en een sculpturale dakconstructie. Zij maakt absoluut geen spectaculaire indruk in verhouding tot de grote ambities van het totaalconcept en dient als neutrale achtergrond voor het gebarenrijke werk van Zaha Hadid, zelfs met de in al zijn werken aanwezige karakteristieke eigenschappen van de Portugees.

Het congrespaviljoen van Tadao Ando wordt gekenmerkt door de precisie die deze uit Osaka afkomstige architect typeert. De meester van beton en licht had daarvoor nog nooit een opdracht voor een bouwwerk in Europa ontvangen, als men het inmiddels verdwenen paviljoen op de Expo 1992 in Sevilla buiten beschouwing laat. Voor Vitra ontwierp hij een in de grond verzonken gebouw, dat zich verheft rond een vierkant in het gazon geconstrueerde binnenplaats. Het paviljoen bestaat uit een cilinder en twee rechthoekige blokken, die elegant en in serene helderheid en schoonheid met elkaar zijn verbonden.

In dezelfde bouwfase realiseerde ook Zaha Hadid haar allereerste gebouw – tot die tijd had zij alleen maar het interieur van een restaurant in Japan ontworpen. Nadat zij tien jaar onafgebroken had behoord tot de architecturale avant-garde, kwam zij met de bouw van de brandweerkazerne in één klap op de voorpagina’s van vakbladen. Op een complex, dat ooit eens door een brand is verwoest, heeft een dergelijk gebouw een belangrijke betekenis – ook als het door de latere verplaatsing van de brandweer naar de stad Weil zijn oorspronkelijke functie verliest en tegenwoordig voor tentoonstellingen wordt gebruikt. De dynamische en explosieve constructie neemt de snelheid van de uitrukkende brandweerwagens over, maar scheert tegelijk met haar projectielachtige geweld langs de grenzen van brandstichting. De gebogen, instabiele elementen van gewapend beton weerspiegelen vlekkeloos de interesse van de Iraaks-Britse architecte voor het Russische suprematisme – een voorkeur, die zij in Londen in haar tweede vaderland heeft overgenomen van haar leermeester Rem Koolhaas in de Architectural Association. De constructie die de zwaartekracht loochent, eist echter het gebruik van zo veel staal dat het daarop liggende beton het metaal nauwelijks meer tegen roest beschermt. Voor de tot dan toe uitsluitend om haar futuristische tekeningen van uitgerekte, zwevende geometrische vormen bekende architecte, die naar eigen zeggen ervan is overtuigd, dat gebouwen kunnen zweven, is de realisering van de brandweerkazerne van Vitra – in strijd met alle voorspellingen – een mijlpaal, die van het kleine gebouw een werk met een grote draagwijdte maakt Evenals Gehry werd zij in eerste instantie door Fehlbaum gevraagd stoelen te ontwerpen en evenals Gehry ontwierp zij uiteindelijk bouwwerken die van enorme betekenis voor de architectuur zijn.

Deze dynamische bouwwerken, die culturele en stilistische grenzen overschrijden, zijn metaforen voor een wereld die op een keerpunt staat. Zij vertegenwoordigen voor de een de hectiek van mensen, steden, informatie en beelden, die de wereld in een duizelingwekkende stroom onderling verbindt. Voor een ander weerspiegelen zij echter ook de toenemende instabiliteit en het nomadendom, die de moderne economie en maatschappij veroorzaken, en waarvan de onevenwichtige veranderingen en breuken ook nog in hoog tempo plaatsvinden. De levendige vormen van Gehry en de versnelde architectuur van Hadid, de expansieve, lichtvoetige dynamiek van SANAA of het schommelende evenwicht in de gebouwen van Herzog & de Meuron zijn architectonische ontdekkingen van een wereld in beweging, speelse bouwwerken, die veel mensen aan het lachen brengen zonder daarbij aan ernst in te boeten. De architectuur is in beweging, ook al weet men niet – zoals ook met de wereld het geval is – in welke richting.

Luis Fernández-Galiano ist architect en hoogleraar aan de architectuurschool van de Universidad Politécnica in Madrid. Hij is als gasthoogleraar verbonden aan talrijke universiteiten in Europa en de VS, fungeert als jurylid bij belangrijke wedstrijden (bijvoorbeeld de Architectuur Biënnale Venetië 2002), is werkzaam als curator en is actief als schrijver en uitgever van tijdschriften zoals “AV Monografias” en “Arquitectura Viva”.