Vitra.

Dit artikel naar een vriend versturen

Annuleren

• E-mailadres van de ontvanger
• Uw opmerking
• Uw naam
• Uw e-mailadres

E-mail

/ Super Normal, The Vitra Store New York, May 17–June 29, 2008

Ook Fukasawa transformeert een bestaande vorm, die men tot dusver uitsluitend had geassocieerd met een bepaald materieel (hout), tot een supernormaal voorwerp, juist door de nieuwe, eigenzinnige materiaalkeuze. En precies hier wordt het verschil tussen een normaal en een supernormaal product duidelijk: het supernormale verwijst naar het normale – in de zin van een formeel-estetisch citaat – zonder zelf 'normaal“ te zijn en zich dus te bedienen van louter overgeleverde vormen, materialen of productietechnieken. Juist deze opzettelijke afstand tussen het supernormale voorwerp en zijn voorlopers kan uitgroeien tot een subtiel signaal. De waterkoker, die Morrison voor Rowenta heeft ontworpen, is bijvoorbeeld qua vorm niets anders dan een geëlektrificeerde kan – wij denken hem allang te kennen uit alle alledaagse contacten met kannen, uit de stillevens van Morandi, wij kunnen hem intuïtief bedienen en zijn aan supernormaliteit gepaarde elegantie kan zelfs zijn technische gebreken doen vergeten. (Rowenta heeft hem zo slordig geconstrueerd, dat noch de inschakeling noch de automatische uitschakeling verloopt met de vanzelfsprekendheid waarmee de veel lelijkere exemplaren van deze productfamilie altijd nog kunnen worden opgeluisterd!).

Het overgeleverde tekenrepertoire van de Westerse en Aziatische vormgeving, zo leren wij uit dit project, kan de wegwijzer voor de huidige en toekomstige generaties designers worden als hun werk niet wordt bepaald door een oppervlakkige aanpassing van uiterlijkheden. Met achterwaartse vormgeving heeft dit allemaal niets te maken. Jasper Morrison spreekt veeleer openlijk over het 'Verlies van de onschuld', die de huidige designers scheidt van de ambachtslieden en sierkunstenaars uit vroegere eeuwen. Deze vervaardigden voorwerpen voor de alledaagse behoeften – een opscheplepel, een bijl, een zadel – zonder hun persoonlijkheid of hun tijd op een speciale wijze tot uitdrukking te brengen of zich zelfs tegen producten van concurrenten of plagiaat te beschermen. Morrison en Fukasawa werken intussen voor talrijke grote internationaal opererende bedrijven zonder wier productie- en afzetmogelijkheden industrieel design ondenkbaar zou zijn. Ongetwijfeld zij zich allebei bewust van de actuele marktmechanismen, marketingstrategieën en productievoorwaarden: ook het supernormale design mag noch zweverig zijn noch zich overgeven aan sentimenteel gedoe, maar moet zich bewust zijn van de huidige marktsituatie - anders blijft het zijn uitwerking missen. Wat het supernormale poneert, kan echter niet door middel van goedkope trucs of geëxalteerde gesticulatie worden bereikt. Maar veeleer via doordachte vormen en details, waaruit kennis van tradities en voorlopers uit de designgeschiedenis blijkt. Naast anonieme vormgeving, zoals bijvoorbeeld de dunschillers van het Zwitserse bedrijf Rex of een eenvoudige draagtas van kunststof, behoren hiertoe designklassiekers zoals de wandklok die Max Bill voor Junghans heeft ontworpen, het wandsysteem 606 van Dieter Rams of de Optic wekker van Colombo uit 1970. Met producten van Newson, Grcic, Van Severen of de gebroeders Bouroullec is ook de generatie van Morrison en Fukasawa vertegenwoordigd. Dit is dus niet uitsluitend een feest van het 'alledaagse design“, zoals het vaak door ingenieurs wordt gerechtvaardigd, en ook geen idealisering van de vormgeving in een bepaald decennium, een producttaal die typisch voor een bepaald land is – en ook de pure actualiteit, exclusiviteit of kostbaarheid van de producten speelt hier geen enkel rol. Het fenomeen van het supernormale wordt bij wijze van spreken boven tijd en ruimte geplaatst, verleden en heden van de productvormgeving verwijzen in gelijke mate naar een toekomst die allang is begonnen. Het gaat bij beide designers heel duidelijk niet om studies en utopische modellen: het supernormale is daar al in alle openheid aanwezig, bestaat in het Hier en Nu, is reëel en beschikbaar. Wij hoeven alleen maar de ogen te openen: Fukasawa en Morrison maken het zichtbaar voor ons.