Vitra.

Dit artikel naar een vriend versturen

Annuleren

• E-mailadres van de ontvanger
• Uw opmerking
• Uw naam
• Uw e-mailadres

E-mail

/ Super Normal

Precies 30 jaar vóór de eerste presentatie van de tentoonstelling Super Normal in de Axis Galery in Tokio werd op de Mathildenhöhe in Darmstadt, een centrum van de Duitse Jugendstil, de tentoonstelling 'Das gewöhnliche Design' gehouden. Friedrich Friedl en Gerd Ohlhauser presenteerden toen fietsbanden, pluggen, zakdoeken, flesopeners, opbergmappen en wasknijpers in de ruimtes van de daar gevestigde Fachhochschule für Design. West-Duitse huishoudelijke artikelen van de jaren '70 werden tot studieobject verklaard. Bazon Brock, hoogleraar esthetiek in Wuppertal, hield bij die gelegenheid de openingstoespraak. Daarin zei hij onder meer: “wij moeten onze huidige alledaagse wereld zo analyseren en verstaan alsof het om het dagelijkse leven van een samenleving uit het verleden gaat. Bijvoorbeeld de alledaagse wereld in Pompeii in de periode vóór 79 v. Chr toen de Vesuvius deze stad voor altijd heeft bedolven en daarmee voor ons behouden heeft.“ Op het eerste gezicht lijkt hun programmatische tentoonstelling van 110 objecten, die zich toen tegen de dominantie van de Jugendstil in Darmstadt en de al te eerbiedige houding ten opzichte van deze kunststroming keerde, op een voorloper van het project Super Normal. Bij nadere beschouwing stond destijds echter eerder de banaliteit van de wereld der dingen op de voorgrond: nauwelijks één product op de tentoonstelling was duurder dan 3-5 D-mark en niet zonder humor en bijbedoelingen plaatste men badkuipstoppen, kartonnen borden, potloden en bierflesjes in de vitrines tegenover de kostbare, met bloemornamenten versierde Jugendstilmeubels en -lampen met hun vliedende vormen en hun geëxalteerde gesticulatie. De plaats en het moment van de tentoonstelling speelden in het Darmstadt van 1976 ook een bijzonder beslissende rol, terwijl de presentatie van Super Normal van Fukasawa en Morrison in elk land van de Westerse wereld dezelfde boodschap en uitdrukkingskracht heeft en inhoudelijk een even lang leven is beschoren als een aantal van de door hen gekozen producten.

Waarom is het juist nu noodzakelijk het supernormale zichtbaar te maken? Om een antwoord op deze vraag te krijgen, is het voldoende een paar warenhuizen, supermarkten, beurzen en website te bezoeken of een vluchtige blik in lifestylebladen en koffietafelboeken te werpen. Een oppervlakkige hang naar spektakel en pseudo-modernisme is allang normaal geworden op het gebied van industriële vormgeving en overdadige elementen, ellipsen, dynamische welvingen, perforaties en effectlak domineren het beeld van het hedendaagse design. Dat geldt voor de meeste auto's (zowel van binnen als van buiten) alsook voor sportartikelen, Hifi-installaties, klokken of meubels. Om nog maar te zwijgen over verpakkingsdesign. Fukasawa heeft daarentegen een paar jaar geleden een helgele, rechtop staande verpakking voor bananensap zo ontworpen, dat de enigszins bruinachtige randen aan een banaan doen denken zonder de typische kromme vorm ervan te imiteren. De tuit kan echter met dezelfde handbeweging worden geopend waarmee men een banaan schilt. Zou het niet geweldig zijn als een dergelijk design ooit eens ergens normaal wordt?

Gerrit Terstiege

Gerrit Terstiege Is hoofdredacteur van het designmagazine Form en sinds 2003 bestuurslid van de Deutsche Gesellschaft für Design-Theorie und -Forschung. Hij was schrijver voor het Handelsblatt, docent aan de Design-Hochschulen in Karlsruhe, Bazel en Zürich en waarnemend hoogleraar design- en mediageschiedenis aan de Fachhochschule Mainz.

Deze tekst werd in 2007 in het boek 'Super Normal – Sensations of the Ordinary“ van Lars Müller Publishers voor de eerste keer gepubliceerd. ISBN 978-3-03778-106-7 www.lars-mueller-publishers.com