Terug naar boven

Wanneer de constructie het «design» bepaalt. In plaats van omgekeerd.

Standard
Het verhaal van een origineel van Vitra

In 1934 ontwierp de Franse ontwerper, architect en ingenieur Jean Prouvé de Standard-stoel. Het ontwerp illustreert wat ook bij Prouvés talrijke andere meubels en gebouwen centraal staat: de compromisloze focus op de structurele vereisten.

De belasting van een stoel is op de achterpoten groter dan op de voorpoten, omdat daar het gewicht van het bovenlichaam gedragen wordt. Dat is geen spectaculaire ontdekking, maar bij geen enkele andere stoel wordt dit idee vertolkt in het ontwerp zoals bij de Standard: terwijl voor de minder belaste voorpoten staalbuis volstaat, bestaan de achterpoten van de stoel uit dikke, holle buizen die de horizontale belasting van de rugleuning opvangen en de verticale krachten naar de bodem geleiden. Het profielaanzicht van de achterpoten, die uit een dunne, gebogen stalen plaat gevormd werden, lijkt op de vleugel van een vliegtuig. De poten zijn het breedst ter hoogte van de zitting, dus daar waar de belasting het grootst is. Boven de zitting versmallen de holle buizen weer, wat zowel de hoek als de positie van de rugleuning bepaalt.

Aangezien er drie prototypes voorafgingen aan deze stoel, werd hij in 1934 als “Stoel nr. 4” voorgesteld en later in verschillende versies verder ontwikkeld onder de naam “Standard”. Hij werd in de eigen fabriek van Jean Prouvé geproduceerd. Vaak waren de poten en het frame van metaal gemaakt, de zitting en de rugleuning van hout. Daarnaast werden er ook modellen geproduceerd die volledig uit metaal of, omdat metaal tijdens de oorlog schaars was, hout bestonden. Er waren ook varianten met een kussen uit verschillende materialen of stoelen die gedemonteerd konden worden voor het transport. In de jaren ‘80 volgden tot slot de modellen met achterpoten van aluminium.

Tot het begin van de 21e eeuw was Jean Prouvé buiten Frankrijk slechts in een beperkte kring van architecten en verzamelaars bekend. Hoewel zijn meubels opnieuw in productie gebracht werden, kregen zijn ontwerpen niet de aandacht en waardering die ze verdienden.

Vitra ziet Prouvé, samen met Charles en Ray Eames, als een van de grootste meubelbouwers van de 20e eeuw. Zijn meubels spelen een belangrijke rol in de collectie van het Vitra Design Museum en zijn werk werd in 2006 gehuldigd in een grote tentoonstelling van het Vitra Design Museum. In nauwe samenwerking met Jean Prouvés dochter, Catherine Prouvé, produceert Vitra sinds 2002 zijn belangrijkste ontwerpen. Daarvoor baseert Vitra zich op de uitgebreide Prouvé-collectie van het Vitra Design Museum en de tekeningen en plannen die in het Centre Pompidou in Parijs en in het “Fonds Jean Prouvé des Archives Départementales de Meurthe-et-Moselle” bewaard worden.

Waarom produceert een bedrijf zoals Vitra, dat zich aan modern design wijdt, meubelen die lang geleden ontworpen zijn? Omdat er ontwerpen uit vervlogen tijden bestaan die niet overtroffen kunnen worden en hun aantrekkingskracht nog steeds niet verloren hebben, zoals de ontwerpen van Charles en Ray Eames, Alvar Aalto, Ludwig Mies van der Rohe, Marcel Breuer en dus ook Jean Prouvé.

Rolf Fehlbaum, de zoon van de oprichter van Vitra Willi Fehlbaum en al jaren lang Chairman van Vitra: “Ik ben in 1981 begonnen met het verzamelen van Prouvé-meubelen. Net zoals bij het echtpaar Eames vond ik de dominantie van de constructie fascinerend. Dit soort ontwerpers zoekt geen nieuwe vorm: die ontstaat juist door intensief aan de constructie en de techniek te werken. En toen we de kans kregen om de Prouvé-ontwerpen te produceren, was ik blij dat Vitra nu naast de prachtige werken van het duo Eames ook een Europees equivalent kon aanbieden”.

“Ik ben geen architect, ik ben geen ingenieur, ik ben een man van de fabriek.”
Jean Prouvé

Het culturele erfgoed van belangrijke ontwerpers bewaren, in het heden introduceren en op de toekomst voorbereiden, is pas mogelijk wanneer men zich continu met de geschiedenis en achtergrond van de ontwerpen bezighoudt en hun boodschap onvermoeibaar over de hele wereld verspreidt. Zoals Vitra dat doet.


Publicatie datum: 20.10.2017
Afbeeldingen: Marc Eggiman; Jean Prouvé archive, Nancy; Fonds Prouvé



Het verhaal van een origineel van Vitra
Investeer in een origineel, omdat het nooit zijn waarde zal verliezen. Een imitatie is slechts een kopie, een gestolen idee. Kijk naar de verschillen, niet alleen de kwaliteit en andere voor de hand liggende afwijkingen, maar ook de zintuiglijke en emotionele aantrekkingskracht van het authentieke product. Een origineel is een partner voor het leven, die u misschien zelfs overleeft en dankbaar in huis zal worden genomen door de volgende generatie. Maar dat is een verhaal voor later.
Het origineel komt van Vitra