Terug naar boven

Wanneer een stoel eruitziet alsof hij organisch gegroeid is.

De Vegetal
Het verhaal van een origineel van Vitra

“Kan de natuur ons iets leren over de productie van voorwerpen? En kunnen we de vreugde die de natuur in ons oproept, integreren in een industrieel geproduceerd object?” Deze vragen werden gesteld door Rolf Fehlbaum, Chairman Emeritus van Vitra. Met deze vragen in het achterhoofd hebben de broers Ronan en Erwan Bouroullec, tijdens een lang proces met Vitra, de stoel Vegetal ontwikkeld. Tijdens dat ontwikkelingsproces hebben ze geleerd dat bijna niets moeilijker is dan een product enerzijds de uitstraling te geven van organisch gegroeide natuur en anderzijds ook aan de normen van onze wereld met betrekking tot veiligheid, stabiliteit en duurzaamheid te voldoen.

Ontwerpers, architecten en kunstenaars werden altijd al door de natuur geïnspireerd en reproduceren graag de vormen die in de natuur voorkomen als decoratieve elementen. Ronan en Erwan zijn bovendien in het bijzonder geïnteresseerd in natuurlijke groeiprocessen. Ze willen voorwerpen creëren die meer zijn dan opsmuk en imitaties, hun doel is de zogenaamde “kunstmatige natuur”. Zo hebben de twee Franse ontwerpers in 2004 met de Algues al voor ophef gezorgd: vertakte kunststofmodules die tot plantachtige structuren met verschillende dichtheden samengevoegd kunnen worden en als scheidingswanden of puur als decoratie gebruikt kunnen worden. Bij de ontwikkeling van dit Vitra-product werd ervaring opgedaan die de ontwerpers wilden toepassen op een stoel die organisch “groeit”.

De Bouroullecs verdiepten zich in het thema, ze zetten hun onderzoek dat ze voor de Algues begonnen waren voort en vonden invalshoeken bij Hector Guimards motieven voor de Parijse metro, Jugendstil-meubels, Antoni Gaudí’s stoelen voor Casa Calvet, Alvar Aalto’s stoelen van vormhout uit de jaren 30, Charles Eames’ en Eero Saarinens Organic Chair en bij de Amerikaanse tuinier Axel Erlandson. Die laatste heeft in de jaren 40 bomen tijdens hun groei zo gestuurd dat ze onder andere in stoelachtige vormen groeiden: de natuur werd een meubelstuk.

Natuurlijk moest de stoel buiten in natuurlijke omgevingen gebruikt kunnen worden. Daarom werd er bepaald dat er voor deze herinterpretatie van de natuur een gemakkelijk vormbaar en robuust materiaal nodig was, een materiaal dat zowel plasticiteit als duurzaamheid in zich verenigt, en dat materiaal is kunststof. Het ontwikkelingsproces begon in 2004 en duurde vier jaar.

De eerste schetsen van Ronan en Erwan Bouroullec toonden een vlechtwerk van dunne takken, die een mandachtige schaal vormden. Met dat in het achterhoofd moest er nu een manier gevonden worden om een structuur te creëren die economisch geproduceerd kon worden in een kunststofspuitgietproces. Het moeilijke was om een vorm te maken waarmee de “mand” en zijn “takken” in één proces geproduceerd konden worden. Want in tegenstelling tot het spuitgieten van een traditionele schaalstoel, wat in vergelijking relatief simpel is, moest hier elk afzonderlijk element van een driedimensionale structuur op zo’n manier gevormd worden dat het aan het einde uit de spuitgietvorm genomen kon worden. Om de natuurlijke uitstraling te behouden, verstrengelen en vertakken de verbindingen zich asymmetrisch op drie niveaus tot een zitschaal. De zitting heeft de vorm van een onregelmatige cirkel en wordt door vier poten gedragen die natuurlijk gegroeid lijken. De voorpoten maken deel uit van de zitschaal, terwijl de achterpoten nadien bevestigd worden.

“Vegetal had zonder vernuftige, moderne software nooit kunnen bestaan, maar ook niet zonder de finesse van de verschillende fases van schetsen. Het is de nauwe band tussen beide processen die zo bijzonder is.”
Ronan & Erwan Bouroullec

Dat de stoel, die in 2008 onder de naam Vegetal gepresenteerd werd, eruitziet alsof hij “natuurlijk gegroeid” is, is dus het resultaat van een lang en moeilijk proces. Egon Bräuning, die nu al tientallen jaren de productontwikkeling van Vitra leidt, zei toen zelfs dat Vegetal de technisch meest ingewikkelde stoel is die Vitra ooit gemaakt heeft.


Publicatie datum: 5.4.2019
Afbeeldingen: Florian Böhm, Studio Bouroullec, Marc Eggimann, Paul Tahon

Het verhaal van een origineel van Vitra
Investeer in een origineel, omdat het nooit zijn waarde zal verliezen. Een imitatie is slechts een kopie, een gestolen idee. Kijk naar de verschillen, niet alleen de kwaliteit en andere voor de hand liggende afwijkingen, maar ook de zintuiglijke en emotionele aantrekkingskracht van het authentieke product. Een origineel is een partner voor het leven, die u misschien zelfs overleeft en dankbaar in huis zal worden genomen door de volgende generatie. Maar dat is een verhaal voor later.
Het origineel komt van Vitra